Wracam do dawnych artykułów, esejów, recenzji i prac ze studiów. Część była publikowana, część czytało tylko kilka osób. Powstawały w różnym czasie i pokazują pytania, którymi się wtedy zajmowałem.
Przy wznowieniu pierwszeństwo ma korekta merytoryczna. Na początku każdego tekstu zamieszczam aktualizację: co poprawiłem, które wnioski wymagały zmiany i co trzeba dziś czytać w dawnym kontekście. Zachowuję charakter pierwotnej wypowiedzi, a istotne zmiany wyjaśniam.
Data wpisu oznacza udostępnienie tej wersji na blogu. Datę dawnego tekstu lub jego pierwodruku podaję tam, gdzie udało się ją potwierdzić.
21 tekstów · Wznowienia i korekta: październik 2026.
Filozofia, poznanie i umysł
Sylogistyka Arystotelesa. Konwersja, figura pierwsza i tryby
Wprowadzenie do sylogistyki: zdania kategoryczne, konwersja, figury i tryby. Wersja archiwalna po korekcie logicznej.
Gorgiasz Platona. Argumenty przeciwko hedonizmowi
Czy przyjemność jest tym samym co dobro? Dawna lektura argumentów Sokratesa w Gorgiaszu Platona.
Kanta sądy syntetyczne a priori. Czy przetrwały krytykę pozytywistów?
Czy geometrii nieeuklidesowej udało się rozstrzygnąć spór o sądy syntetyczne a priori? Dawna praca po korekcie historycznej i matematycznej.
Husserl i Heidegger. Sposoby zakotwiczenia w rzeczywistości
Husserl, Heidegger i archeologiczna metafora poznania. Szkic o świadomości, świecie oraz warunkach jego rozumienia.
Doświadczenie hermeneutyczne. Wobec scjentystycznego empiryzmu
Jak rozumienie zależy od języka, historii i doświadczenia? Dawny szkic o Gadamerze i granicach naukowego obiektywizmu.
Jedność metafizyczna, spójność epistemiczna
Czy spójność naszego poznania pozwala wnioskować o jedności świata? Dawny esej z korektą przejścia od poznania do ontologii.
Pozytywizm Comte’a i pragmatyzm Jamesa
Dwa sposoby namysłu nad wiedzą i działaniem: pozytywizm Augusta Comte’a oraz pragmatyzm Williama Jamesa.
Rozmyślanie nad kondycją sztuki
Esej o pięknie, granicach pojęcia sztuki i jej doświadczeniu. Wznowienie z korektą argumentacji i teorii instytucjonalnej.
Spór o istnienie ducha. Problematyzacja zagadnienia
Artykuł z 2008 roku o problemie psychofizycznym i jego znaczeniu dla wychowania. Wznowienie z korektą krytyki zasady antropicznej.
Artykuł opublikowany w Horyzontach Wychowania, 7(13), 2008, s. 169–181; tutaj wersja archiwalna po korekcie.
Nauka i religia. Różne koncepcje światów możliwych
Dawny esej o nauce, religii i odmiennych sposobach opisywania świata. Osobisty głos czytany w historycznym kontekście.
Człowiek jako sztukmistrz wyborów. Umysł, emocje i AI
Dawny esej o umyśle, emocjach i sztucznej inteligencji. Aktualizacja argumentów odwołujących się do Gödla i obliczalności.
Edukacja i wychowanie
Główne dylematy filozofii a problemy filozofii wychowania
Jak pojęcia bytu, prawdy, jedności i dobra uczestniczą w myśleniu o wychowaniu? Artykuł z lat 2008–2009, po korekcie.
Pierwodruk: Pedagogika Filozoficzna 2008–2009, nr 1(3), s. 78–89; tutaj wersja archiwalna po redakcji.
Pedagogika a psychologia. Recenzja książki Waltera Herzoga
Recenzja książki Waltera Herzoga Pedagogika a psychologia, opublikowana w Horyzontach Wychowania w 2007 roku.
Pierwodruk: Horyzonty Wychowania 6(11), 2007, s. 272–280.
Formy interaktywności we współczesnej edukacji. Recenzja książki Anny Gniteckiej
Dawna recenzja książki Anny Gniteckiej o interaktywności w edukacji. Jak łączyć narzędzia, komunikację i cel uczenia się?
Algorytm efektywności studiowania. Dawny projekt wskaźnika
Archiwalny projekt autorskiego wskaźnika studiowania. Poprawiony rachunek oraz omówienie ograniczeń niezweryfikowanego modelu.
Społeczeństwo, kultura i historia
Argumenty za wspólnotą kultur. Poszukiwanie źródeł
Kriton Platona i Koriolan Szekspira jako punkt wyjścia do pytania o jednostkę, wspólnotę i wspólnotę kultur.
Grunwald i tradycja wymyślona. Pamięć, pomnik, wspólnota
Bitwa, obraz Matejki i krakowski pomnik jako przykłady organizowania pamięci. Co znaczy tutaj „tradycja wymyślona”?
Złożone społeczeństwo a religia. Czy ta relacja jest konieczna?
Religia i rozwój złożonych społeczeństw. Dawna praca z aktualizacją po wycofaniu badania Nature z 2019 roku.
Czy w Polsce trudno być „człowiekiem”?
Dawny szkic o sprawczości, państwie i przeszkodach w realizowaniu własnych możliwości. Wznowienie z korektą zakresu wniosków.
Spotkanie w walce. Poszukiwanie marzeń minionych
Sokrates, spotkanie z Innym i filmowe obrazy walki. Esej o wolności, krzywdzie oraz poszukiwaniu siebie.
Opór na zmianę
Krótka scena o zespole, który musi podjąć decyzję. Literacki obraz oporu, ostrożności i gotowości do zmiany.